Rob de Graaf (Den Haag, 1960) ziet zijn werk als een onderzoek. Methode, middelen en (vooral) het proces van schilderen zijn voor hem belangrijk. Zijn abstracte schilderijen en werken op papier vormen de verbeelding van dit proces.

Inspiratie
Inhoudelijk word ik in mijn ‘zoektocht’ gedreven door mijn fascinatie voor tegenstellingen en de manier waarop deze elkaar beïnvloeden.  In de afgelopen jaren zocht ik, met behoud van de tegenstelling, synthese, eenheid en evenwicht in één beeld. Steeds keerde daarbij het thema ‘chaos en orde’ terug. Op een gegeven moment zag ik deze begrippen niet langer als onverenigbare uitersten, maar als twee ‘krachten’ die niet zonder elkaar kunnen. Chaos bleek voor mij geen gebrek aan orde, maar eenvoud die schuilging achter complexiteit.  Een dynamisch proces dat gevoed door bewustzijn leidt tot ordening. Ik noem chaos ‘ritme’.

Sinds enige jaren heb ik de idee dat tegenstellingen eigenlijk helemaal niet of nauwelijks bestaan. De constante aandacht voor tegenstellingen houdt mij slechts af van de ervaring van eenheid. Alles kan als één (niet-twee of nondualistisch) ervaren worden. Tegenwoordig beschouw ik daarom tegenstellingen als een kwestie van perceptie. Het is uiteindelijk mijn referentiekader dat waarneming en werkelijkheid bepaalt. Mijn schilderijen zijn daarom in wezen zelfportretten.

Beeldtaal
Mijn inhoudelijke ideeën verkennend en gebruikmakend van textuur, kleur, vorm en compositie ontwikkelde ik door de jaren heen een eigen beeldtaal. Hierin kan een vorm, lijn of punt nooit op zichzelf bezien worden. Het gaat mij niet primair om de esthetiek van de compositie. Veel belangrijker vind ik de balans tussen de ene vorm en de andere, de wijze waarop zij zich tot elkaar verhouden en elkaar, in hun geheel, beïnvloeden.

Vorm
Ik schilder op vierkante doeken in verschillende formaten. Een vierkant geeft geen richting en focust de blik van de beschouwer. Met deze doeken nog niet opgespannen en plat op de grond schilder ik zowel spontaan als uiterst bewust, waarbij in het proces de scheiding tussen het bewuste en het onbewuste steeds meer vervaagt. Tot voor kort werkte ik vooral met ‘gewone’ huisschilderverf (alkydhars). Deze heeft een min of meer vaste vorm, maar stroomt en blijft vloeien ook nadat de verf is opgebracht. In tegenstelling tot gewone olieverf paste zij daarom goed bij mijn manier van werken. Naast kwasten gebruik ik ook andere hulpmiddelen om te schilderen (o.a. föhn, verfstripper, gasbrander, stokken, lijmkammen, etc.). Sinds enige tijd ben ik overgestapt naar acrylverf en verf op waterbasis, wat een geheel nieuwe uitdaging bleek.

Up-side-down
In de afgelopen 15 jaar ontstonden mijn schilderijen meestal door te beginnen met ‘chaotische’ beeldelementen. Hierna ‘ordende’ ik de doeken door ritmische structuren aan te brengen. Op mijn doeken schilderde, brandde en kerfde ik netwerken en landschappen van kleur en vorm. Sinds vorig jaar heb ik mijn schilderproces omgedraaid en start ik met een strakke structuur, waarna ik via mijn verf de chaos toelaat en terugbreng op het doek. De onderliggende structuren zijn nog wel aanwezig, maar hoeven niet meer in toom gehouden te worden.

Rob de Graaf (The Hague, 1960) considers his work primarily as a research. Methods, mains and (especially) the process of painting are important. His abstract paintings and drawings form the imagination of this process.

Inspiration
As regards content my ‘search’ is driven by my fascination for opposites. And more important; how do these opposites interact? In the previous years, while maintaining the opposites in my paintings, I was looking for synthesis, unity and balance in one image. A recurring theme was ‘chaos & order’. At a given moment for me ‘chaos & order’ were no longer incompatible. I looked at them as two forces, which cannot exist without each other. Chaos appeared to me not as a lack of order, but as simplicity hidden behind complexity. A dynamic process that powered by awareness leads to order. For me, chaos is rhythm.
Since a few years I have the idea that antagonisms in fact not at all or hardly exist. In other words, the constant attention to opposites is just keeping me off from the experience of unity. Everything can be experienced as one (not two or non-dual). Now I consider opposites as a matter of perception. It is eventually my frame of reference that stipulates reality. My paintings are in essence self-portraits.

Language
Exploring my goals and using texture, color, form and composition I developed my own ‘language’. In my ‘language’ a form, line or dot cannot be seen on their own. Esthetism of the composition is primarily not my goal as well. Much more important I consider the balance between the one form and the other, the way they relate and interact with each other.

Form
I paint on square canvases in different formats. A square doesn’t give direction and focuses the attention of the observer. With this canvases lying flat on the floor of my studio I paint both spontaneously as well as very consciously. In my process the separation between consciously and unconsciously is weakening. Until recently I painted usually with ‘ordinary’ decorator’s paint (alkyd). This type of paint is slow, and yet it has a more or less fixed form. It flows and carries on running even after the paint has been applied. That’s why this paint, in contrast to regular oil paint, fits very well with my way of working. Besides brushes I use other appliances for painting (hairdryer, paint stripper, gas burner, sticks, trowels, etc.). I recently changed to acryl- and water based paint, what appeared to be a completely new challenge.

Up-side-down
In the past 15 years, my paintings were created mostly by starting with ‘chaotic’ picture elements. After that I arranged ‘order’ on the canvases, often by carefully applying rhythmic structures. On my canvases I painted, burned and carved networks and landscapes of color and form. Since last year I have turned my painting process. Now I start with a tight structure, and bring back ‘chaos’ to the canvas by using my paint. The underlying structures are still present, but they need not to be kept under control anymore.